Een Santegoets aan de galg ?!!!!! Een uitvoerig verslag

Inleiding
De diefstal
De eerste ontsnapping
De tweede ontsnapping
Gevangene in Dalenbroek
Verhoor en terechtstelling
Epiloog

Inleiding

Dit verslag bestaat grotendeels uit de weergave van de processtukken die in de archieven bewaard zijn gebleven. Vele zijn via internet toegangkelijk en waar dat het geval is hebt ik een link bijgevoegd zodat men via Wifi ook zelf de betreffende akte kan raadplegen.

Het Nederlands van 1750 is anders dan onze huidige taal. Om het lezen te vergemakkelijken heb ik hier en daar een kleine aanpassing gedaan. Bijvoorbeeld gebruikt men voor “linnen” ook soms het woord “linde”, dat heb ik dan vervangen door linnen. Of men schrijft “doen” als wij “toen” gebruiken. Ook is de zinsbouw anders, hier en daar heb ik woord [hij] toegevoegd om de zin beter te laten lopen. Een aantal woorden worden nu niet meer gebruikt, daarvoor voeg ik hier een woordenlijst toe en geef ik soms ter plekke nog een “vertaling”.

annoterenaantekenen, noteren
apparentiewaarschijnlijkheid
apprehenderengevangen zetten
apprehensiegevangenneming, gevangenschap
aufugerenverdwijnen, ontsnappen
authoriserenmachtigen, toestaan
blijk, blijkerije, bleijkbleek (waar de was gebleekt wordt)
cesserenvervallen, ophouden
cinseer, cinsereeerlijke
condescenderentoegeven, zich schikken in
condigne straffegepaste straf
confessiebekentenis
consenterengoedkeuren, inwilgen, toestemmen
costumengewoonterecht
de postin tweede instantie, naderhand
declatoirverklaring
decreterenafkondigen, beslissen, besluiten
deponentpersoon die verklaring aflegt
devoirenmoeite
drossaard, drossardambtenaar belast met gerechtelijke taken en het handhaven van de openbare orde
emportantiebelangrijkheid
evadeerenontsnappen
examenverhoor, ondervraging
examinatieonderzoek
examinerenonderzoeken ondervragen,
executerenuitvoeren
extraderenuitleveren
geresolveertvastbesloten
impenderenkosten maken, geld uitgeven
instituereninstellen
lijwaatkleed, stuk linnen
persisterenbij zijn verklaring blijven
praelecture, prelecturevoorlezing
reclamerenaanspraak maken op, terugvorderen
requesteverzoekschrift (nul op request!)
requirantvragende persoon, eiser
responsiveop schrift gesteld antwoord
reverentieeerbetuiging
rijs, reijskeer, reis
scholtis, schoutambtenaar belast met gerechtelijke taken en het handhaven van de openbare orde.

Adriaan, de hoofdpersoon in dit drama, is geboren in 1728 in Boxtel als oudste zoon van Aert Santegoets en Hubertina van Mierlo. In 1749 trouwt hij in Boxtel als 21-jarige met met Adriana van de Mosselaer. Dat is ongebruikelijk jong. In september 1750 wordt een zoon geboren maar die overlijdt binnen een maand. In februari 1752 volgt dochter Wilhelma. Het gezin leeft in grote armoede, hetgeen mogelijk de reden was van de diefstal die gepleegd is.

De Diefstal

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *